Caramal

Historia Rosjanina, której opowiadać nie mógł swobodnie

Zablokowany przez cenzurę

Ucieczka z Auschwitz” to historia Andrieja Pogożewa (https://www.taniaksiazka.pl/ucieczka-z-auschwitz-pogozew-andriej-p-1326914.html), spisana na podstawie własnych doświadczeń z pobytu w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Autor znalazł się tam w 1941 roku, zaraz po tym, kiedy zostaje schwytany przez żołnierzy III Rzeszy. Historia ma miejsce zaraz po tym kiedy Niemcy i ZSRR zrywają między sobą pakt o nieagresji, co z kolei powoduje odwrót wojsk Armii Czerwonej z zajmowanych wcześniej terenów. Podczas jednego z tych odwrotów Pogożew i dwadzieścia tysięcy innych czerwonoarmistów zostaje schwytanych i przewiezionych do obozu, w którym do czasów wyzwolenia w 1945 roku przeżyje niespełna setka. Książka ujrzy światło dzienne dopiero w 1967 roku, a mimo to nie ucieknie przez bacznym okiem cenzury, która nie dopuści ponad połowy tekstu do druku.

Autor otrzymuje numer obozowy 1418 i stara się przedstawić swoją historię możliwie jak najlepiej, jak najbardziej chronologicznie, chociaż przyznaje, że zacierające się w obozie wydarzenia i dni, splatają się w jeden, niekończący się koszmar. Tekst jest dość mocno nasycony radziecką nowomową, z wyczuwalnymi cytatami z propagandowych przesłań komunistycznych, mimo to nie można odmówić mu autentyczności. Pogożew jest przekonany, że z Oświęcimia nie ma ucieczki, z początku nawet nie przychodzi mu to do głowy. Widzi, jak z dnia na dzień, jego kamraci, wcześniej waleczni i bystrzy są dehumanizowani i zamieniani w pracujące, nieodczuwające żadnych potrzeb poza głodem maszyny. Silnie skupia się na warstwie ideologicznej, starciu hitlerowców z komunistami, próbującymi pokazać, kto tak naprawdę jest silniejszy i przetrwa.

Trochę ponad rok

Autor, podobnie jak inni autorzy literatury faktu, stara się zachować obiektywizm, jednak nie potrafi być do końca bezstronny jeśli chodzi o niezrozumiałe dla niego decyzje polityczne i rozkazy, których wykonywanie wydaje mu się zbrodnią na ludzkości. Ocenia oprawców, nazywając ich chorymi psychicznie, ale zdarza się też, że niewybrednie wypowiada się o współwięźniach. Stwierdza, że decyzja o ucieczce, próba podjęcia decyzji o własnym losie, jest najważniejszą jaką podjął w życiu. Uważa ją też za akt odwagi i jest dumny z tego, że nie dał się odczłowieczyć na tyle, by z niej zrezygnować.

Pogożew przewartościuje wszystko, stawiając wolność jako najważniejszą z wszystkich potrzeb. Jego plan wyda się dość prosty, pozbawiony nadmiernych kombinacji, w większości oddający jego powodzenie w ręce losu i szczęścia. Jego historia pokazuje ogromną siłę determinacji, a próbę wydostania się z piekła obozowego traktuje w kategorii osobistego zwycięstwa nad reżimem hitlerowskim.

People obraz autorstwa freepik - www.freepik.com